Өсвөр насны хүүхдийн стрессийн түвшин ба хооллох зуршлын хамаарлыг судалсан дүн
:
https://doi.org/10.65168/bs.226-15:
хүнсний хэрэглээ, чихэрлэг хүнс, эрүүл бус, сэтгэл хөдлөлХураангуй
Дэлхий даяар жингийн илүүдэл, таргалалттай хүүхдийн тархалт нэмэгдэж, гол шалтгаан нь стресс болон хооллох зуршил нөлөөлж буйг судлаачид тодорхойлжээ. Хүүхдийн стрессийн түвшин өндөр байснаас амттанд дурлах, хэтрүүлэн идэх, эсвэл хоол сойх зэрэг хооллох зан үйлд сөрөг үр дагаварт хүргэдэг байна. Иймээс өсвөр насны сурагчдын стрессийн түвшнийг үнэлэх, стрессээс үүдэлтэй хооллолтын байдалд гарч буй өөрчлөлтийг судлахыг зорилоо. Судалгаанд ерөнхий боловсролын 5, 142 дугаар сургууль болон Шинэ иргэншлийн мэдээллийн технологийн политехник коллежийн 15-17 насны хүүхдүүд хамрагдсан ба нэг агшны загвараар судалгааг гүйцэтгэсэн. Стрессийн түвшнийг PSS-10 шалгуураар, хооллох зуршлыг асуумжаар, хүнсний хэрэглээг давтамжийн аргаар тус тус тодорхойлов.
Судалгаанд хамрагдсан өсвөр насны хүүхдийн 81.8% нь стрессийн түвшин өндөр байв. Стрессийн түвшин өндөр бүлгийг бага бүлэгтэй харьцуулахад орой хэтрүүлэн идэх (74%), 3-аас олон удаа хооллох (38%), яарч идэх (19%) байдал статистик ялгаа бүхий өндөр байв. Мөн стрессийн түвшин өндөр бүлгийн хүүхдүүдийн дунд үр тариа, уураглаг хүнс, чихэрлэг шүүс, амттаны хэрэглээ ихсэж байв. Иймд өсвөр насныханд зориулсан стресс ба зохистой хооллолтын талаарх сургалтын хөтөлбөр боловсруулж, Эрүүл мэнд хичээлийн агуулгад багтаах, олон нийтэд зориулсан шим тэжээлийн боловсрол олгох арга хэмжээг зохион байгуулах шаардлагатай байна.
Ном зүй
Ajibewa, T.A., Zhou, M., Barry, M.R., Miller, A.L., Sonneville, K.R., Leung, C.W. and Hasson, R.E., 2020. Adolescent stress: A predictor of dieting behaviors in youth with overweight/obesity. Appetite, 147, p.104560. doi:10.1016/j.appet.2019.104560
Choi, J., 2020. Impact of Stress Levels on Eating Behaviors among College Students. Nutrients. 12(5):1241. doi:10.3390/nu12051241
Cohen, S., 1988. Perceived stress in a probability sample of the United States. The social psychology of health,1988;31–67.
Cohen, S., Kamarck, T. and Mermelstein, R., 1983. A global measure of perceived stress. Journal of health and social behavior, pp.385-396.
Khaled, K., Tsofliou, F., Hundley, V., Helmreich, R. and Almilaji, O., 2020. Perceived stress and diet quality in women of reproductive age: A systematic review and meta-analysis. Nutrition journal, 19(1), p.92. doi:10.1186/s12937-020-00609-w
Khurana, V. and Verma, R., 2025. Stress, dietary patterns, and emotional eating: A cross sectional study among Indian High School students. National Journal of Physiology, Pharmacy and Pharmacology, 15(4), pp.258-258.
Li, C., Gu, J., Li, Y., Xia, B. and Meng, X., 2024. The effect of perceived stress on binge eating behavior among Chinese university students: a moderated mediation model. Frontiers in Psychiatry, 15, p.1351116. doi:10.3389/fpubh.2022.850411
Phelps, N.H., Singleton, R.K., Zhou, B., Heap, R.A., Mishra, A., Bennett, J.E., Paciorek, C.J., Lhoste, V.P., Carrillo-Larco, R.M., Stevens, G.A. and Rodriguez-Martinez, A., 2024. Worldwide trends in underweight and obesity from 1990 to 2022: a pooled analysis of 3663 population-representative studies with 222 million children, adolescents, and adults. The Lancet, 403(10431), pp.1027-1050.
Rangul, V., Brennsaeter, M., Eik-Nes, T.T., Kvaløy, K. and Friis, J., 2025. Adolescent loneliness as a predictor of adult obesity: a longitudinal analysis from the HUNT study, Norway. BMC Public Health, 25(1), p.2751. doi:10.1186/s12889-025-23872-0
Schrimpf, A., van der Ryn, M., McGarvey, S.T., Villringer, A. and Gaebler, M., 2025. Differences in stress coping between individuals from Germany and American Samoa and their relation to obesity, perceived stress, and depressive symptoms. Journal of Health, Population and Nutrition, 44(1), pp.1-15. doi:10.1186/s41043-025-01099-4
Tariq, S., 2019. Association of perceived stress with healthy and unhealthy food consumption among teenagers. Journal of the Pakistan Medical Association.
WHO., 2024. Adolescent and young adult health, https://www.who.int/news-room/factsheets/
detail/adolescents-health-risks-and-solutions
Yang, F., Li, R., Ren, X., Cao, B. and Gao, X., 2022. Association between perceived levels of stress and self-reported food preferences among males and females: a stated preference approach based on the china health and nutrition survey. Frontiers in Public Health, 10, p.850411.
ГЕГ., 2024. Гаалийн Ерөнхий газрын статистик мэдээ. https://gaali.mn/statistic/detail/02
Зууннаст, Ц,. Мэндбаяр, Г. 2021, Сургуулийн насны хүүхдийн хүнсний шошго ашиглалт ба шим тэжээлийн мэдлэгийн хамаарлын судалгаа. Нийгмийн эрүүл мэндийн эрин сэтгүүл. 16:263-270.
ҮСХ., 2024. Монгол улсын статистикийн эмхэтгэл
ЭМЯ,. НЭМҮТ, НҮБ. 2024. Монгол улсын хүн амын хоол тэжээлийн байдал үндэсний VI судалгааны тайлан. Улаанбаатар.
