Өсвөр насны хүүхдийн сөрөг зан үйлийг ээнэгшлийн онолоор тайлбарлах нь

##article.authors##

  • Оюунцэцэгийн Өнөрцэцэг ОУУБИС-ын Гэр бүл, сэтгэл судлалын тэнхим ##default.groups.name.author##
  • Өвгийн Байгаль ОУУБИС-ын Гэр бүл, сэтгэл судлалын тэнхим ##default.groups.name.author##

:

https://doi.org/10.65168/

:

өсвөр нас, сөрөг зан үйл, зан төлөвийн хариу урвал, гэр бүлийн харилцаа, ээнэгшил

Хураангуй

Өсвөр насны хүүхдийн сөрөг зан үйлийн илрэл, шалтгаан, нөхцөл байдлыг ээнэгшлийн онолын үүднээс судлан, онолын түвшинд дүгнэн тайлбарлахыг зорьсон. Судалгаанд 10–18 насны есөн өсвөр насны хүүхдийг кейс судалгааны аргаар сонгон авч, Ээнэгшлийн хэв маягийн асуулга (ASQ) тест болон фокус бүлгийн ярилцлага зэрэг аргуудыг ашиглав. Үүний үр дүнд өсвөр насныхны сөрөг зан үйлийн илрэл, тэдний гэр бүлийн харилцааны онцлог, ээнэгшлийн хэв маягийн уялдаа хамаарлыг судлан шинжилж, тайлбар дүгнэлт хийсэн. Судалгааны үр дүнд гэр бүлийн хүйтэн харилцаа, үл хайхрах хүчирхийллийн шинжтэй орчин нь хүүхдийн ээнэгшлийн хэв маягт сөргөөр нөлөөлж, улмаар уур бухимдал, түрэмгийлэл, зөрчил, дүрэм зөрчих зэрэг сөрөг зан үйл илрэх гол шалтгаан болдог нь тогтоогдсон. Ээнэгшлийн хэв маяг ба зан үйлийн уялдааг онолын түвшинд тайлбарласнаар, хүүхдийн сөрөг зан үйл нь зөвхөн гадна илрэл төдий бус, сэтгэл зүйн түвшний дотоод хүчин зүйлүүдийн нөлөөгөөр бүрэлдэн хөгждөг болохыг харуулсан нь энэхүү судалгааны онолын болон практик ач холбогдлыг илтгэнэ. Судалгааны үр дүнд үндэслэн боловсруулсан зөвлөмж нь эцэг эх, багш, сурган хүмүүжүүлэгчдэд хүүхдийн сэтгэл зүйг гүнзгий ойлгож, дэмжих арга барилыг хөгжүүлэхэд чиглэгдсэн бөгөөд өсвөр насныхны сөрөг зан үйлийг бууруулах, эерэг харилцааг төлөвшүүлэхэд бодитой хувь нэмэр оруулах зорилготой.

##submission.authorBiographies##

  • ##submission.authorWithAffiliation##

    О.Өнөрцэцэг - БНСУ-ын Тумёнг Их Сургуулийг Холбооны инженер мэргэжлээр төгссөн. ОУУБИС-ын Гэр бүл, сэтгэл судлалын мэргэжлээр магистрын зэрэг хамгаалсан. 

  • ##submission.authorWithAffiliation##

    Ө.Байгаль – Боловсрол судлалын доктор, дэд порфессор, Гэр бүл, сэтгэл судлалын тэнхимийн багш. Судалгааны чиглэл: Гэр бүлийн сэтгэл судлал, Өсвөр насны хүүхдийн зан үйл, мэргэжил сонголт. 

Ном зүй

Бямбасүрэн,С. (2013). Сэтгэцийн эмгэг судлал, 745-749, 755-760

Benjamin James Sadock.,Virginia Alcott Sadock., Dr. Pedro Ruiz., (2015). Kaplan and Sadock's Synopsis of Psychiatry: Behavioral Sciences/Clinical Psychiatry, 338-659

Батдэлгэр,Б ба нар. (2020). Бага насны хүүхдийн сэтгэл судлал, 23-62

Мандхай,Т, Нацагсүрэн,Б.,нар, (2022). Colorful mind сэтгүүл, 6-7

Stake, R. E. (1995). The art of case study research (홍용희, 노경주, 심종희, 번역 2000). Чанарын кейс судалгаа, Орч: Чангжи Са. Нар, 2000.

http://fitelson.org/prosem/skinner

Орчуулсан: С.Молор-Эрдэнэ, Б.Жавзан, нар, (2022). 92-100

Байгаль,Ө. Ээнэгшил онолын лекц хичээл (2025)

https://www.psychologytoday.com/

Будалцолмон,Б. (2023). Хүүхдийн түрэмгий зан үйлд үзүүлэх ээнэгшлийн нөлөөг судалсан нь

https://www.simplypsychology.org/bobo-doll.html

Батсайхан,Б., Дэлгэржав,М. (2013) Сэтгэл судлал тайлбар толь

Энхтүшиг,Б. (2020). Психоанализ.

Motor_setgelzuin_tuv, Ээнэгшил тодорхойлох тест (2024)

Zimmermann, P. (2004). 청소년기의 애착 표현과 친구 관계의 특징. 실험아동심리학 저널, 88(1), 83–101.

Allen, J. P., Porter, M. R., McFarland, C., McElhaney, K. B., & Marsh, P. (2007). 애착 안정성과 청소년의 아버지 및 친구 관계, 우울증, 외현화 행동의 관계. 아동발달, 78(4), 1222–1239.

##submission.downloads##

Нийтлэгдсэн огноо

2026-03-04

Хэвлэгдсэн дугаар

Бүлэг

Өгүүллүүд